ارسال رسمی («سفید») یا کارگو — ارزیابی ریسک‌های واردات در سال ۲۰۲۶

در سپتامبر و اکتبر سال ۲۰۲۵، در مرز روسیه و قزاقستان صف‌های طولانی از کامیون‌های حامل بار از چین تشکیل شد. در گزارش‌های فعالان بازار، ارقام تا ۱۰,۰۰۰ کامیون و زمان انتظار تا یک هفته مطرح بود. در ۲۴ اکتبر، فرمان شماره ۷۷۸ صادر شد که روند موقتی را برای ورود و ترخیص بعدی برخی کالاها از طریق قزاقستان و قرقیزستان تعیین کرد. برای کسانی که از طریق کارگو خاکستری (غیررسمی) بار حمل می‌کنند، چنین ترافیکی نه تنها به تاخیر، بلکه به خطر توقیف کالا ختم می‌شود. با تشدید نظارت‌ها، بار بدون سند عملاً راهی برای عبور ندارد. ما ۱۴ سال است که کانتینرها و بارهای خرده‌بار (LCL) را از چین حمل می‌کنیم و در فهرست نمایندگان رسمی گمرکی سرویس فدرال گمرک روسیه (FTS) ثبت شده‌ایم. در ادامه توضیح می‌دهیم که حمل رسمی (سفید) چه تفاوتی با کارگو دارد، چه بر سر واردات موازی آمده است و چرا محاسبات اقتصادی روش‌های خاکستری دیگر توجیه ندارد. محاسبه با شماست، اما ارقام و شیوه برآورد از ما.

چرا با روش‌های خاکستری کار نمی‌کنیم

ما با روش‌های واردات خاکستری همکاری نمی‌کنیم. نماینده گمرکی بر اساس قانون، در پرداخت حقوق و عوارض گمرکی در محدوده مقرر، با اظهارکننده مسئولیت تضامنی دارد. در صورتی که در پیش‌فاکتور (اینوویس) قیمت کم‌تر ثبت شده باشد، مطالبات مابه‌التفاوت و سایر مبالغ مقرر قانونی ممکن است هر دو طرف را درگیر کند. ما چنین خطری را به خاطر صرفه‌جویی در حقوق گمرکی نمی‌پذیریم.

به همین دلیل، ما بار را از طریق شرکت‌های صوری در سایر کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EAEU) عبور نمی‌دهیم و محموله‌های تجاری را به بسته‌های پستی مصرف شخصی خرد نمی‌کنیم. در ادامه این روش‌ها را به عنوان شیوه‌های موجود در بازار بررسی می‌کنیم، نه به عنوان خدمات شرکت خود.

ارسال موردی یک محموله کوچک بحث دیگری است. اگر در حال آزمایش یک حوزه با محموله‌ای به ارزش دویست هزار روبل هستید، کالا را در مارکت‌پلیس‌ها نمی‌فروشید و برنامه‌ای برای ارسال منظم ندارید، این موضوع مقیاس و ریسک متفاوتی دارد. این‌گونه محموله‌ها به طور جداگانه ارزیابی می‌شوند. در ادامه صحبت درباره کسانی است که به‌طور منظم از چین کالا وارد می‌کنند.

کارگو چگونه عمل می‌کند و از کجا آمده است

کارگو یک اصطلاح عامیانه برای روش‌های واردات خاکستری است و اصطلاحی حقوقی و قانونی نیست. در این روش کالا بدون اظهارنامه کامل به نام گیرنده نهایی از مرز عبور می‌کند. چنین طرحی به سه شکل اجرا می‌شود: کم‌اظهاری ارزش گمرکی در اینوویس با ثبت مثلاً سه دلار برای هر واحد به جای ده دلار واقعی؛ خرد کردن محموله تجاری به بسته‌های کوچک با هدف ثبت آنها به عنوان کالای مصرف شخصی: وزن زیر ۳۱ کیلوگرم به تنهایی کافی نیست، بلکه ارزش، کاربری و سایر شرایط ورود نیز مد نظر قرار می‌گیرد؛ یا ترخیص کالا از طریق شرکتی در قزاقستان، ارمنستان، بلاروس با اتکا به رژیم قلمرو گمرکی واحد. با این حال، صرفِ مسیر، کالای چینی را معاف از حقوق گمرکی نمی‌کند و جایگزین تشریفات گمرکی نمی‌شود.

تا پیش از سال ۲۰۲۲، منطق ساده بود. بر اساس برآورد فعالان بازار، کارگو خاکستری به دلیل عدم پرداخت وجوه دولتی، به‌ویژه مالیات بر ارزش افزوده واردات — که آن زمان ۲۰٪ بود و از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ نرخ پایه آن ۲۲٪ است — و حقوق ورودی (برای اکثر تعرفه‌ها ۰ تا ۱۵٪ و برای برخی ردیف‌ها بالاتر)، و مالیات بر مصرف (در صورت وجود)، بین ۳۰ تا ۵۰ درصد ارزان‌تر از حمل رسمی تمام می‌شد. در یک برآورد تقریبی برای محموله‌ای با ارزش فاکتور ۱۰ میلیون روبل، ترخیص قانونی ۲.۵ تا ۴ میلیون روبل هزینه اضافه می‌کرد. مبلغ دقیق به کد تعرفه گمرکی (HS Code)، ترکیب پرداخت‌ها و شرایط اینکوترمز بستگی دارد. برای کسب‌وکارهای کوچک، همین تفاوت تعیین می‌کرد که آیا واردات اصلاً صرفه دارد یا خیر.

فوریه سال ۲۰۲۲ واردات مستقیم صدها برند غربی را متوقف کرد و تقاضا برای کانال‌های خاکستری به شدت افزایش یافت. واردکنندگانی که به‌صورت رسمی کار می‌کردند، به کارگو روی آوردند تا برندهای خارج‌شده از بازار را با دور زدن توزیع‌کنندگان وارد کنند. تا پایان سال ۲۰۲۲، حجم واردات برندها بدون موافقت صاحب امتیاز از ۲۰ میلیارد دلار گذشت و در ماه‌های اوج، جریان ماهانه بالای ۲.۵ میلیارد دلار باقی ماند. بخشی از این کالاها با ترخیص سفید بر اساس فهرست وزارت صنعت و تجارت وارد می‌شد و بخشی بدون اظهارنامه به سمت کارگو می‌رفت.

پایداری کارگو نه به دلیل بی‌خبری گمرک، بلکه به این خاطر بود که سیستم نظارت دیجیتال هنوز به صورت یک سامانه یکپارچه درنیامده بود. از سال ۲۰۲۳ این وضعیت تغییر کرد و در ادامه نشان خواهیم داد که دقیقاً چه رخ داد.

حمل رسمی (سفید) — فرآیند از چه مراحلی تشکیل شده است

حمل سفید نیز یک اصطلاح بازاری است. در گمرک، این روند همان واردات استاندارد بر اساس قانون گمرکی اتحادیه اقتصادی اوراسیا است. اظهارکننده اظهارنامه را ثبت می‌کند، تمام وجوه را می‌پردازد و بسته کامل مدارک را تحویل می‌گیرد.

این فرآیند شامل چه بخش‌هایی است:

• قرارداد تجارت خارجی با تامین‌کننده: مشخصات فنی کالا، قیمت هر واحد، مبلغ کل و شرایط تحویل طبق اینکوترمز. این قرارداد برای نظارت ارزی بانک الزامی است و مبلغ پرداختی باید دقیقاً با قرارداد و اینوویس مطابقت داشته باشد.
• اینوویس تأمین‌کننده که قیمت را مشخص می‌کند. گمرک قیمت آن را با شاخص ارزش گمرکی (ITS) بر اساس کد تعرفه شما مقایسه می‌کند.
• اظهارنامه ارزش گمرکی (DTS-1 یا DTS-2) که قیمت اعلام‌شده را توجیه می‌کند. روش ۱ بر اساس قیمت معامله به‌علاوه کرایه حمل تا مرز محاسبه می‌شود؛ اگر ارزیاب آن را نپذیرد، اظهارنامه برای اصلاح ارزش ارسال می‌شود.
• اظهارنامه کالا (DT که در اصطلاح عمومی GTD نامیده می‌شد) که فرآیند را نهایی می‌کند. این اظهارنامه توسط نماینده گمرکی از طریق سامانه الکترونیک ثبت شده و پس از پرداخت حقوق ورودی و مالیات بر ارزش افزوده، ارزیاب برگه ترخیص را صادر می‌کند.
• گواهی‌ها و اظهارنامه‌های انطباق با مقررات فنی اتحادیه اقتصادی اوراسیا که برای بیشتر کالاهای مصرفی، لوازم الکترونیکی، کالاهای کودک و تجهیزات برقی اجباری است. بدون این مدارک ترخیص انجام نخواهد شد.

ما پکیج کامل مدارک را برای تأمین‌کننده جدید ظرف ۳ تا ۵ روز و برای تأمین‌کننده شناخته‌شده ظرف ۱ تا ۲ روز آماده می‌کنیم. ترخیص در صورت کامل بودن اسناد و نبود نمایه ریسک، از ۲ ساعت تا ۲ روز کاری زمان می‌برد. ما مدارک را بسیار دقیق‌تر از هر واسطه خاکستری بررسی می‌کنیم؛ این موضوع صرفاً حسن نیت نیست، بلکه ناشی از همان مسئولیت تضامنی است. اگر اشتباهی در اظهارنامه بر مبالغ پرداختی گمرکی اثر بگذارد، طبق قانون می‌تواند مسئولیت تضامنی به همراه داشته باشد.

علاوه بر امنیت، روش رسمی مزیت مالی نیز دارد. مالیات بر ارزش افزوده واردات (۲۲٪ از ۱ ژانویه ۲۰۲۶؛ مبنای محاسبه به ارزش گمرکی، حقوق ورودی و سایر عوارض مقرر بستگی دارد) در صورت استفاده از نظام مالیاتی عام و استفاده کالا در فعالیت‌های مشمول مالیات و وجود مدارک معتبر، به عنوان اعتبار مالیاتی قابل استرداد یا کسر است. در نظام مالیاتی ساده، این مالیات می‌تواند در هزینه‌ها لحاظ شود یا در بهای تمام‌شده کالا بماند — که به نوع نظام مالیاتی بستگی دارد. بانک‌ها نیز به پشتوانه قراردادهای رسمی امکان ارائه تسهیلات از جمله اعتبارات اسنادی، ضمانت‌نامه‌ها و تأمین مالی تجارت را دارند. دسترسی به این ابزارها به بانک و ساختار معامله بستگی دارد و بدون گردش اسناد رسمی، دریافت آنها بسیار دشوارتر خواهد بود.

واردات موازی — مسیر قانونی که در حال محدود شدن است

واردات موازی اجازه ورود کالاهای با برند تحت حفاظت را بدون نیاز به رضایت صاحب برند می‌دهد. در روسیه این روند با تصویب‌نامه هیئت دولت شماره ۵۰۶ در ۲۹ مارس ۲۰۲۲ قانونی شد و فهرست مربوطه از ۷ مه ۲۰۲۲ به اجرا درآمد. این سازوکار اجازه داد تا کالاهای موجود در فهرست وزارت صنعت و تجارت با رعایت ضوابط گمرکی و سایر الزامات، بدون نیاز به مجوز صاحب برند وارد شوند. کانال تأمین می‌تواند متفاوت باشد — از یک توزیع‌کننده در کشور ثالث تا مارکت‌پلیس‌ها — اما به خودی خود نیاز به اظهار کالا و نظارت گمرکی را منتفی نمی‌کند.

پس از دوران اوج، حجم این واردات رو به کاهش است. به گزارش وزارت صنعت و تجارت، در سال ۲۰۲۵ از طریق این سازوکار ۲۳.۱ میلیارد دلار کالا وارد شد، اما در ژانویه ۲۰۲۶ این رقم به ۱ میلیارد دلار کاهش یافت که پایین‌ترین میزان از زمان آغاز اجرای این طرح است. این موضوع را رومان چِکوشوف، معاون وزیر صنعت و تجارت در ۲۰ فوریه ۲۰۲۶ اعلام کرد (RBC). این سازوکار در سال ۲۰۲۶ همچنان به فعالیت خود ادامه می‌دهد و فهرست وزارت صنعت و تجارت متناسب با تغییرات بازار و تولید داخلی روسیه به‌روزرسانی می‌شود.

نکته مهمی که ما همواره به مشتریان یادآوری می‌کنیم: واردات موازی به معنای قانونی شدن ورود غیررسمی (خاکستری) نیست. حق واردات برند بدون اجازه صاحب آن، تعهدات گمرکی را ساقط نمی‌کند. کالایی که از طریق کارگو و بدون اظهارنامه وارد شود، همچنان واردات غیرقانونی محسوب می‌شود؛ چه آن برند در فهرست وزارت صنعت و تجارت باشد و چه نباشد. همان کالا از مسیر رسمی کاملاً قانونی است، اما از طریق کارگو نقض صریح قانون امور گمرکی به شمار می‌رود.

چه تغییراتی در سال‌های ۲۰۲۵–۲۰۲۶ رخ داده است

پنج تحول اساسی طی دو سال، محاسبات اقتصادی روش‌های خاکستری را دگرگون کرد.

سرویس فدرال گمرک روسیه (FTS) از تبادل بین‌المللی داده‌ها، از جمله با گمرک جمهوری خلق چین و همچنین سامانه مدیریت ریسک استفاده می‌کند. حجم و نحوه این تطبیق اطلاعات به نوع کالا و پروژه بستگی دارد: اطلاعات اظهارشده ممکن است با داده‌های در دسترس صادراتی چین مطابقت داده شود. اگر هزار واحد به قیمت هر عدد بیست دلار صادر شده باشد و در روسیه هشت دلار اظهار شود، چنین مغایرتی می‌تواند مبنای بازرسی تکمیلی قرار گیرد.

هم‌زمان، سامانه مدیریت ریسک شاخص‌های ارزش گمرکی و سایر معیارهای مرتبط با کد تعرفه کالا را در نظر می‌گیرد. قیمتی که تفاوت فاحشی با شاخص‌های نمایه ریسک داشته باشد، ممکن است به کنترل مضاعف و درخواست حواله‌های بانکی، لیست قیمت تأمین‌کننده و اظهارنامه صادراتی چین منجر شود.

از پاییز ۲۰۲۵، نظارت در مرز قزاقستان تشدید شد و در برخی پایانه‌ها صف‌های طولانی تشکیل گردید. فعالان بازار از تأخیرهای تا یک هفته و صف‌هایی تا ۱۰,۰۰۰ کامیون در اکتبر خبر دادند؛ ارقام دقیق به پایانه مرزی و منبع گزارش بستگی داشت. از طرف روسیه نیز گمرک کنترل‌ها را تشدید کرد. دستورالعمل موقت برای برخی محموله‌ها طبق فرمان شماره ۷۷۸ تنظیم شد.

در این میان، لجستیک خاکستری گران‌تر شد. طبق ارزیابی ما، در برخی مسیرها واسطه‌های مرزی، هزینه انبارداری ناشی از بازرسی‌های طولانی‌مدت و هزینه ریسک، تعرفه‌های کارگو را در سال‌های ۲۰۲۴–۲۰۲۵ به میزان ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش داد. نتیجه نهایی به مسیر، نوع کالا و پکیج خدمات بستگی دارد. در بسیاری از گروه‌های کالایی، اختلاف قیمت با روش سفید آن‌چنان کاهش یافته که مزیت قیمتی کارگو عملاً از بین رفته است.

علاوه بر این، حسابرسی پس از ترخیص وجود دارد. تا سه سال پس از ترخیص کالا، امکان بازرسی اطلاعات اظهارشده و عوارض گمرکی وجود دارد. کالا قبلاً فروخته شده، سود حاصله هزینه شده است و کسری مالی دقیقاً زمانی ظاهر می‌شود که جبران آن ناممکن است.

خطرات کارگو در قالب ارقام مشخص

آمار سرویس فدرال گمرک در سال ۲۰۲۴ جای چندانی برای تردید باقی نمی‌گذارد. طی این سال، ۱۶۶,۳۳۶ پرونده تخلفات اداری تشکیل شد که ۹۸,۰۲۲ مورد آن مربوط به فصل ۱۶ قانون تخلفات اداری بود و در این میان، ۶۸,۷۰۱ پرونده مربوط به مصادیق قاچاق کالا (مواد ۱۶.۱ تا ۱۶.۴) بود. علاوه بر این، ۱,۹۱۴ پرونده کیفری گشوده شد. بیش از ۳.۸ میلیارد روبل جریمه وصول گردید و اموالی به ارزش بیش از ۶ میلیارد روبل تحویل مراجع ذی‌صلاح شد.

در قبال فعالان روش‌های خاکستری، معمولاً سه ماده قانونی اعمال می‌شود:

• ماده ۱۶.۲ قانون تخلفات اداری: ناظر بر اظهار خلاف واقع. بسته به نوع تخلف، جریمه می‌تواند از ۵۰٪ تا ۲۰۰٪ حقوق و عوارض گمرکی پرداخت‌نشده باشد و امکان ضبط کالا نیز وجود دارد. این‌که تخلف متوجه چه کسی شود به نقش فرد و شرایط پرونده بستگی دارد.
• ماده ۱۶.۲۱ قانون تخلفات اداری: خرید، نگهداری، حمل و استفاده از کالاهای وارداتی غیرقانونی. برای اشخاص حقوقی، جریمه می‌تواند از ۵۰٪ تا ۲۰۰٪ ارزش کالا باشد و احتمال مصادره نیز مطرح است. مسئولیت خریدار خودبه‌خود ایجاد نمی‌شود، بلکه اثبات خرید، وضعیت کالا و شرایط پرونده حائز اهمیت است.
• ماده ۱۹۴ قانون مجازات: فرار از پرداخت عوارض گمرکی. در سال ۲۰۲۴، تعداد ۳۰۱ پرونده کیفری ذیل این ماده تشکیل شد. حد نصاب به نوع کالا بستگی دارد: برای اکثر کالاها، مبالغ کلان بالای ۳ میلیون روبل و مبالغ بسیار کلان بالای ۹ میلیون روبل است؛ برای برخی کالاها آستانه‌های خاص ۲ و ۶ میلیون روبل اعمال می‌شود. بسته به شرایط جرم، مجازات می‌تواند شامل جریمه تا ۵۰۰ هزار روبل یا تا دو سال حبس باشد و در ارقام بسیار کلان، مدت حبس تا پنج سال نیز می‌رسد.

در کنار جریمه‌ها، هزینه‌های پنهانی وجود دارد که معمولاً در پیش‌بینی اولیه هزینه‌ها لحاظ نمی‌شود.

مارکت‌پلیس‌ها: پلتفرم‌هایی نظیر Wildberries، Ozon و Yandex Market ممکن است بسته به نوع کالا، کشور مبدا، روش تأمین و الزامات اختصاصی خود، شماره اظهارنامه گمرکی (DT/GTD) و سایر مدارک تأییدکننده را درخواست کنند. اگر مدارک قانونی بودن واردات را ثابت نکند، صفحه محصول یا فروش ممکن است مسدود شود. اگر فروشنده شناخته‌شده‌ای باشید، چنین مسدودیتی از نظر گردش مالی معادل تعطیلی کل کسب‌وکار است.

مالیات بر ارزش افزوده (VAT): بدون اثبات ورود قانونی، مالیات بر ارزش افزوده پرداختی معمولاً به عنوان اعتبار مالیاتی پذیرفته نمی‌شود. در عین حال، مالیات بر ارزش افزوده فروش طبق قوانین عمومی محاسبه می‌شود و فقدان مدارک، ریسک‌های گمرکی، مالیاتی و جرایم سنگین را اضافه می‌کند. اثر تجمیعی مالیات استردادنشده، مابه‌التفاوت‌های احتمالی و جرایم دیرکرد می‌تواند از کل ارزش محموله اولیه فراتر رود.

بانک‌ها: پرداخت‌های وارداتی بدون هدف تجاری مشخص می‌تواند تحت بررسی قانون مبارزه با پولشویی (قانون ۱۱۵-FZ) قرار گیرد: بانک مجاز است اسناد را مطالبه کند، از انجام تراکنش خودداری نماید، خدمات اینترنتی را محدود سازد یا در شرایط پیش‌بینی‌شده در قانون قرارداد را فسخ کند. بنابراین پرداخت‌های پردردسر از طریق کارگو می‌تواند درست در حساس‌ترین زمان، منجر به مسدود شدن دسترسی به حساب بانکی شود.

کجا هنوز کارگو سودآور تلقی می‌شود؟ این موارد شامل محموله‌های آزمایشی تکی کالاهای تست‌نشده، کالاهایی با حقوق ورودی بالای ۱۵٪ که اختلاف قیمت هنوز در آنها زیاد است، و بارهای بسیار خرد که هزینه ترخیص‌کار برای آنها توجیه ندارد، می‌شود. در دو حالت اول، ما ماده ۱۶.۲۱ و جریمه تا ۲۰۰ درصد را یادآوری می‌کنیم — در محاسبات آنها احتمال بازرسی پس از ترخیص لحاظ نشده است. برای حالت سوم، راهکار عملی ما حمل خرده‌بار (LCL) است که در آن هزینه‌های ترخیص بین دو یا سه مشتری تقسیم می‌شود.

ترخیص رسمی به‌ویژه زمانی ضروری است که الزامات پلتفرم فروش یا گروه کالایی مستلزم تأییدیه ورود باشد، به طور منظم خواهان استرداد مالیات بر ارزش افزوده باشید، خطوط اعتباری بانکی برای سرمایه در گردش دریافت کنید، کالاهایی با استاندارد اجباری حمل کنید یا سابقه ثبت تخلف داشته باشید — در این صورت گمرک ممکن است اظهارنامه‌های بعدی را بر اساس نمایه ریسک با سخت‌گیری بسیار بیشتری بررسی کند.

چگونه گمرک روسیه کم‌اظهاری ارزش را پیش از رسیدن کامیون متوجه می‌شود

تا پیش از سال ۲۰۲۳، ارزیاب گمرک آنچه را روی میز بود بررسی می‌کرد؛ یعنی اظهارنامه کاغذی، اینوویس و پکینگ لیست. امروز، درست در لحظه‌ای که کامیون به پایانه مرزی نزدیک می‌شود، سامانه خودکار مدیریت ریسک، اظهارنامه را پردازش کرده است.

در ابتدا نمایه ریسک فعال می‌شود. سامانه کد HS، کشور مبدا، ارزش به ازای هر کیلوگرم، مشخصات تأمین‌کننده و خریدار را با بانک اطلاعاتی تخلفات گذشته تطبیق می‌دهد. هر ترکیبی که قبلاً سابقه تخلف داشته باشد، محموله را به‌صورت خودکار به مرحله بازرسی تکمیلی می‌فرستد.

سپس پایگاه داده چین متصل می‌شود. برای بارهای صادراتی از چین، اطلاعات اظهارنامه در زمان ثبت اظهارنامه در روسیه استعلام می‌شود و اختلاف بین قیمت صادراتی ثبت‌شده در چین و قیمت اظهارشده شما بلافاصله آشکار می‌گردد. در مرحله بعد، مقایسه با شاخص ارزش صورت می‌گیرد. اگر کمتر از حد نصاب باشد — حواله‌های بانکی، لیست قیمت تأمین‌کننده و نسخه قرارداد مطالبه می‌شود.

در صورت اصلاح ارزش، دو گزینه پیش روی شما خواهد بود: واریز ودیعه به میزان مابه‌التفاوت محاسبه‌شده و تحویل کالا، یا نگهداری بار در انبار تا پایان رسیدگی به اختلاف. هزینه انبارداری در انبار موقت گمرکی (TSW) به عهده شماست و در حالی که به دنبال سرمایه در گردش برای تأمین ودیعه هستید، کالا در انبار می‌ماند و هزینه‌ها روزبه‌روز افزایش می‌یابد.

مبلغی که از طریق کم‌اظهاری صرفه‌جویی کرده‌اید، پس از فروش کالا از شما مطالبه خواهد شد — یعنی دقیقاً در زمانی که کمترین نقدینگی را در اختیار دارید. سازوکار این فرآیند به طور مفصل در مقاله RU-POINT درباره ارزش گمرکی شرح داده شده است.

مسیرها و پرداخت‌ها در سال ۲۰۲۶

ما در مسکو، ولادی‌وستوک و نووروسیسک دفتر داریم؛ بنابراین زمان حمل دریایی و ریلی را از بنادر اختصاصی خود محاسبه می‌کنیم، نه بر اساس میانگین‌های تخمینی بازار. این‌ها مسیرهای ورود از چین در روش حمل رسمی هستند:

• دریایی از طریق ولادی‌وستوک و واستوچنی: ترانزیت از شانگهای، نینگبو، چینگدائو ۸ تا ۱۴ روز زمان می‌برد و ظرفیت مجتمع بندری حدود ۱ میلیون TEU در سال است. برای محموله‌های جنوب چین، مسیر دریایی هم از نظر زمان و هم از نظر قیمت معمولاً با مسیر ریلی رقابت می‌کند.
• ریلی از طریق زابایکالسک — مانژولی: از شی‌آن یا ژنگژو به مسکو با قطارهای سریع‌السیر ۱۲ تا ۱۶ روز. راه‌آهن سراسری سیبری (ترانس‌سیبری) در نزدیکی حداکثر ظرفیت کار می‌کند و رزرو سهمیه از ۶۰ تا ۹۰ روز قبل انجام می‌شود.
• ریلی از طریق مغولستان، گذرگاه ناوشکی — سوخه باتور: طولانی‌تر است، اما در زمان تراکم زابایکالسک کمک‌کننده است: از مغولستان داخلی تا بخش اروپایی روسیه ۱۸ تا ۲۲ روز طول می‌کشد.
• حمل جاده‌ای از طریق قزاقستان: پس از پاییز ۲۰۲۵، ما ۵ تا ۱۰ روز زمان اضافه برای این گذرگاه در نظر می‌گیریم و پیش از امضای قرارداد، این موضوع را به اطلاع مشتری می‌رسانیم.

فعالیت ما از طریق نووروسیسک صرفاً به واردات محدود نمی‌شود: در پروژه‌های پیشین، صادرات مواد غذایی را نیز از آنجا انجام دادیم — ۱۱ کانتینر نخود، به وزن ۲۹۷ تن، به مقصد اسرائیل.

پرداخت‌های مالی همچنان یکی از چالش‌های عمده به شمار می‌رود. پس از مارس ۲۰۲۴ که اثر تحریم‌های ثانویه بر بانک‌های چینی به طور کامل نمایان شد، حواله‌های مستقیم از طریق سوئیفت (SWIFT) به چین برای اکثر شرکت‌های روسی غیرقابل دسترس شد. در حال حاضر، بانک‌های منطقه‌ای چین بدون اتصال به سوئیفت، کارگزاران پرداخت در هنگ‌کنگ، امارات و قزاقستان، سامانه CIPS برای بخشی از شرکا و سیستم SPFS برای تسویه‌حساب‌های درون اتحادیه اوراسیا فعال هستند.

انجام پرداخت از طریق کارگزار به طور معمول ۲ تا ۴ هفته طول می‌کشد و این بازه باید از قبل در بودجه‌بندی و زمان‌بندی تأمین لحاظ شود. تأمین‌کننده کالا را پس از دریافت پیش‌پرداخت ارسال می‌کند؛ بنابراین با تأخیر دوهفته‌ای در انتقال وجه و ترانزیت دوهفته‌ای، کالا را ظرف یک ماه دریافت خواهید کرد نه دو هفته. این همان خطای برنامه‌ریزی است که ما بیش از هر چیز با آن مواجه می‌شویم.

مدارکی که از مشتری درخواست می‌کنیم

اسناد مورد نیاز به دو بخش گمرکی و استاندارد/گواهی‌ها تقسیم می‌شوند. بخش گمرکی علاوه بر قرارداد، اینوویس و اظهارنامه ارزش (DTS)، شامل پکینگ لیست (فهرست عدلبندی)، سند حمل (بارنامه دریایی، ریلی CIM یا SMGS، یا CMR برای حمل جاده‌ای)، گواهی مبدأ فرم A در صورت برخورداری از ترجیحات تعرفه‌ای و بیمه‌نامه معتبر است.

برای دریافت گواهی‌های انطباق فنی اتحادیه اوراسیا، این مدارک مورد نیاز است:

• اظهارنامه یا گواهی انطباق بر اساس استاندارد فنی مربوطه
• گزارش آزمون از آزمایشگاه معتبر و تاییدصلاحیت‌شده
• وکالت‌نامه از تولیدکننده در صورتی که شما اظهارکننده باشید
• مستندات فنی و راهنمای کاربری کالا
• برای محصولات غذایی — گواهی قرنطینه گیاهی یا دامپزشکی کشور مبدا و مجوز ثبت از سازمان‌های نظارتی نظیر Rospotrebnadzor یا Rosselkhoznadzor

نکته مهم درباره کد تعرفه گمرکی (HS Code): کد تعرفه اشتباه به معنی محاسبه نادرست حقوق ورودی است و گمرک این امر را صرف‌نظر از عمدی بودن یا ناشی از ناآگاهی، اظهار خلاف واقع تلقی می‌کند. به همین دلیل ما کد تعرفه را خودمان و بر اساس ماهیت کالا استخراج می‌کنیم و آن را صرفاً از روی پیش‌فاکتور تأمین‌کننده کپی نمی‌کنیم.

ترخیص کالا بیش از هر چیز به خاطر چهار مورد متوقف می‌شود: عدم تطابق کد تعرفه در اینوویس با اظهارنامه، نبود مشخصات فنی کالا در قرارداد، مغایرت وزن واقعی با پکینگ لیست، و نبود بیمه‌نامه در شرایط خرید CIF. هر یک از این موارد، روزها به زمان ترخیص و مبالغی به هزینه انبارداری اضافه می‌کند.

نحوه محاسبه بهای تمام‌شده و انتخاب گزینه مناسب

انتخاب میان روش سفید یا کارگو، بر اساس جدول برآورد هزینه‌های شما تعیین می‌شود نه صرفاً نگاه کلی به ریسک. نقطه عطف زمانی رخ می‌دهد که هزینه کل بر اساس تمام ردیف‌ها محاسبه شود، نه فقط هزینه کرایه حمل.

ساختار هزینه‌ها در حمل رسمی از چین تحت شرایط تحویل FOB به این صورت است:

• کرایه حمل و بیمه: بسته به بندر مبدا و فصل، از ۸۰۰ تا ۲,۵۰۰ دلار برای یک کانتینر ۲۰ فوت از مسیر دریایی ولادی‌وستوک
• خدمات کارگزار گمرکی: از ۱۵,۰۰۰ تا ۴۰,۰۰۰ روبل برای هر اظهارنامه، بسته به پیچیدگی پرونده
• حقوق و عوارض گمرکی بر اساس کد تعرفه کالا
• مالیات بر ارزش افزوده واردات که در نظام ساده مالیاتی می‌تواند در هزینه‌ها منظور شود یا جزو بهای تمام‌شده بماند، و در نظام مالیاتی عام با رعایت شرایط قابل استرداد است
• اخذ گواهی استاندارد: ۳۰,۰۰۰ تا ۲۰۰,۰۰۰ روبل به صورت یک‌باره برای کل مدت اعتبار گواهی از یک تا پنج سال
• انبارداری در انبار موقت (TSW) در صورت معطلی در ترخیص: حدود ۱,۵۰۰ تا ۳,۰۰۰ روبل برای هر TEU در شبانه‌روز

طبق تجربیات ما، برای برخی گروه‌های پرتقاضا از چین — نظیر لوازم الکترونیکی، پوشاک و لوازم خانگی — بهای تمام‌شده حمل سفید می‌تواند ۲۵ تا ۴۰ درصد به قیمت خرید اضافه کند. برای کالاهایی با حقوق ورودی بالاتر از ۱۵٪ مانند خودرو، اقلام لوکس و موارد مشابه، این افزایش در برخی محاسبات به ۶۰ تا ۱۰۰ درصد می‌رسد. این نرخ‌ها ثابت و همگانی نیستند؛ نتیجه به کد تعرفه، قیمت، مسیر، گواهی‌ها و نظام مالیاتی بستگی دارد. باید این محاسبه را نه با نرخ‌های کارگو سال ۲۰۲۱، بلکه با شرایط واقعی و روز محموله مد نظر مقایسه کرد.

این ادعا که کارگو ارزان‌تر است، هنگام محاسبه بهای تمام‌شده کل رنگ می‌بازد: به نرخ حمل، هزینه‌های واسطه مرزی، انبارداری در بازرسی‌های طولانی، عدم امکان کسر مالیات بر ارزش افزوده، هزینه وکیل در دعاوی گمرکی و احتمال ضبط کل محموله اضافه می‌شود. حمل سفید در ابتدا گران‌تر به نظر می‌رسد، اما در بهای تمام‌شده کل می‌تواند بسیار به‌صرفه‌تر باشد. ما پیشنهاد می‌کنیم این تفاوت پیش از ثبت سفارش نزد تأمین‌کننده محاسبه شود، نه پس از آن.

مراحل گذار از کارگو به واردات رسمی به این صورت است: ابتدا محاسبه اولیه حقوق و عوارض بر اساس کد تعرفه شما — پیش از ثبت سفارش نهایی؛ زیرا پس از ثبت سفارش امکان تغییر چندانی وجود ندارد. سپس پیگیری صدور گواهی‌ها هم‌زمان با روند تولید کالا، نه زمانی که کامیون پشت مرز متوقف مانده است. کانال رسمی به شما امکان می‌دهد هزینه‌ها را از قبل پیش‌بینی کنید و زمان‌بندی مطمئنی داشته باشید، هرچند نتیجه دقیق به کالا، مسیر و اسناد بستگی دارد.

می‌خواهید بدانید ترخیص محموله شما چقدر هزینه دارد؟ کد تعرفه، اینوویس تأمین‌کننده و شرایط اینکوترمز را برای ما ارسال کنید — ما هزینه‌ها را پیش از واریز پیش‌پرداخت محاسبه می‌کنیم. استعلام و محاسبه هزینه رایگان است و به شما نشان می‌دهد بهای نهایی از چه بخش‌هایی تشکیل شده و تفاوت روش سفید و کارگو در پرونده شما چقدر است. ترخیص و تشریفات گمرکی یکی از خدمات اصلی TransGID است. شرکت ما در فهرست نمایندگان رسمی گمرکی سرویس فدرال گمرک روسیه ثبت شده و مسئولیت اظهارنامه را در چارچوب قوانین جاری بر عهده می‌گیرد.