در چهار ماه اول سال ۲۰۲۶، جریان حمل بار از طریق کریدور بینالمللی حمل و نقل «شمال — جنوب» به ۲.۲ میلیون تن رسید که ۶۸٪ بیشتر از مدت مشابه سال گذشته است. این اطلاعات در مجمع بینالمللی اقتصادی سن پترزبورگ (SPIEF) در دیدار ایگور بابوشکین، استاندار استان آستراخان و کاظم جلالی، سفیر ایران در روسیه اعلام شد.
توافقنامههای جدید دایره شرکا را گسترش میدهند
رشد حمل بار نشان میدهد که این مسیر برای تجارت بین روسیه، ایران، هند و کشورهای حوزه خلیج فارس روز به روز پرتقاضاتر میشود.
وزارت حمل و نقل روسیه همزمان در حال آمادهسازی توافقنامههای جدید حمل بار با هند، امارات متحده عربی، عمان، قطر و عربستان سعودی است؛ پیش از این نیز اسناد مشابهی با ایران و بحرین به امضا رسیده است.
علت رشد حمل و نقل چیست
یکی از عوامل رشد، سیاستگذاری هماهنگ تعرفهای بین کشورهای عضو این کریدور است.
به گفته آندری نیکیفیلد، وزیر حمل و نقل فدراسیون روسیه، امروزه در شاخه شرقی کریدور «شمال — جنوب» که از قزاقستان و ترکمنستان میگذرد، تخفیفهای حمل تا ۵۰٪ اعمال میشود و حجم حمل کانتینری در این مسیر در سال ۲۰۲۵ به میزان ۶۰٪ رشد داشته است.
کشورهای واقع در این مسیر به صورت مشترک در حال افزایش مزیت رقابتی کریدور هستند. برای صاحبان کالا، این به معنای یک مسیر جایگزین است که به لطف تخفیفها، ارزانتر از مسیرهای معمول تمام میشود.
رشد حمل و نقل چه مزایایی برای تجارت دارد
کریدور «شمال — جنوب» روسیه را از طریق شبکهای از مسیرهای ریلی، جادهای و دریایی به کشورهای آسیای جنوبی و خاورمیانه متصل میسازد.
امروزه حجم فزایندهای از محمولهها از هند، ایران، امارات و سایر کشورهای منطقه از طریق این کریدور جابهجا میشود و فعالان اقتصادی با سرعت بیشتری از این مسیر در عملیات واردات و صادرات خود بهره میبرند.
زیرساختها نیز رو به توسعه است. استان آستراخان در حال افزایش ظرفیتهای بندری و ساخت کشتیهای جدید برای حوزه دریای خزر است و روسیه و ایران نیز پروژههای سرمایهگذاری مشترکی را پیش میبرند.
کارشناسان صنعت لجستیک، مسیر ترانس خزر از طریق بنادر دریای خزر را گام احتمالی بعدی در توسعه این کریدور میدانند، چرا که تعداد کشورهای ترانزیتی در مسیر بار را کاهش میدهد.
دیدگاه کارشناس لجستیک
تا همین اواخر، از کریدور بینالمللی «شمال — جنوب» به عنوان پروژهای برای آینده یاد میشد. امروز آمارها گواه آن است که این مسیر در حال تبدیل شدن به بخش جداییناپذیر و موثری از لجستیک بینالمللی است.
رشد ۶۸ درصدی حجم بار، گسترش همکاریها با کشورهای حوزه خلیج فارس و سیاست هماهنگ تعرفهای میان اعضا، حاکی از توسعه بلندمدت این مسیر تجاری است.
برای واردکنندگان و صادرکنندگان، این امر به معنای ایجاد فرصتهای گستردهتر جهت همکاری با هند، ایران، امارات و سایر کشورهای این منطقه است. هر چه حجم حمل کالا بیشتر و رقابت بین فعالان بازار بالاتر باشد، تعرفهها کاهش یافته و خود مسیر جذابیت تجاری بیشتری پیدا میکند.